Doğanın şifalı gücü artık resmen tescillendi. Portekiz’de yer alan Bussaco Ulusal Ormanı (Mata Nacional do Bussaco), İber Yarımadası’nın ilk sertifikalı “Terapötik Ormanı” olma unvanını kazanarak adını dünya genelindeki yalnızca dört noktanın yer aldığı son derece seçkin bir elite yazdı. Yıllar süren titiz hazırlık ve uygulama aşamalarının ardından gelen bu uluslararası tescil, Avusturya’daki Beneddiktinerstift ile Almanya’daki Lahnstein ve Bad Nauheim ormanlarının yanına eklenerek küresel bir başarıya dönüştü. Uluslararası Terapi Ormanları Sertifikasyon Ofisi tarafından takdim edilen ve 2031’e kadar geçerli olan bu belge, bölgeyi sağlık, esenlik ve doğa turizminde dünyanın en önemli merkezlerinden biri haline getiriyor.
“YALINAYAKLI RAHİPLER” 400 YIL ÖNCE HİSSETMİŞTİ
Fundação Mata do Bussaco’nun Başkanı Gonçalo Breda Marques, bu küresel statünün getirdiği büyük sorumluluğu vurgularken sarsıcı bir gerçeğe dikkat çekiyor: “Bilim, Yalınayaklı Karmelit Rahiplerinin (Carmelitas Descalços) bundan 400 yıl önce burada hissettiği şeyi ancak yüzyıllar sonra sertifikalandırabildi.” Mealhada Belediye Başkanı António Jorge Franco ve Ormanlardan Sorumlu Devlet Sekreteri Rui Ladeira da ormanın, insan sağlığı ve mirası koruma konusundaki bütüncül (holistik) yaklaşımın en nadide ulusal incilerinden biri olduğunu ifade ediyor.
105 hektarlık devasa bir alanı kaplayan Bussaco, bünyesindeki yaklaşık 250 ağaç ve çalı türüyle Avrupa’nın en zengin ağaç koleksiyonlarından (dendroloji) birine ev sahipliği yapıyor. Orman; Ağaçlandırma alanı, Bahçeler ve Eğreltiotu Vadisi, Relik (Kalıntı) Orman ve Marquês Çamlığı olmak üzere dört büyüleyici peyzaj biriminden oluşuyor.
BİR ORMAN NASIL TERAPÖTİK OLUR?
Her yeşil alan bir terapi ormanı olamaz. Bir ormanın bu unvanı alabilmesi için tıp dünyasının ve sertifikasyon kuruluşlarının belirlediği çok katı kriterleri karşılaması gerekir. Her şeyden önce şehir gürültüsünü tamamen izole eden, rüzgâr ve görsel koruma sağlayan yoğun doğal yapıların bulunması şarttır. Bunun yanı sıra hastaların durumuna göre ayarlanmış, farklı fiziksel efor ve zorluk derecelerine sahip özel yürüyüş yolları ile nefes ve gevşeme egzersizleri için özel olarak tasarlanmış dingin alanlar barındırmalıdır. Ancak alanın en ayırt edici özelliği, belirli tedavilere veya klinik programlara eşlik edecek nitelikli orman terapistlerinin görev yapıyor olmasıdır.
BİLİMSEL OLARAK KANITLANMIŞ ŞİFA
Son on yılda özellikle Asya ülkelerinde yapılan bilimsel araştırmalar, bu tür sertifikalı açık hava uygulamalarının insan vücudunda mucizevi etkiler yarattığını kanıtlıyor. Terapi ormanlarında vakit geçirmenin bilişsel yetileri geliştirdiği, stres, yoğun kaygı ve depresyonu hafiflettiği bilimsel olarak biliniyor. Aynı zamanda kan basıncını düşüren bu uygulamalar, bağışıklık sistemini gözle görülür şekilde güçlendiriyor ve uyku kalitesini artırıyor. Hatta bu çalışmalar, iş göremezlik derecesindeki ağır hastalıkların tedavisinde ve geleneksel klinik tedavi süreçlerinin başarısını artırmada tamamlayıcı bir rol üstleniyor.
ORMAN BANYOSU İLE ORMAN TERAPİSİ ARASINDAKİ İNCE ÇİZGİ
Birbiriyle sıkça karıştırılan bu iki kavram arasında aslında büyük bir fark vardır. Kökeni 1982 yılına, Japonya’daki ulusal bir sağlık programına dayanan Orman Banyosu (Shinrin-yoku); herhangi bir hastalık şartı gerektirmeyen, rehberler eşliğinde yapılan bir iyi oluş, farkındalık (mindfulness) ve doğayla bütünleşme pratiğidir. Tıpkı sağlıklı beslenmek veya düzenli spor yapmak gibi koruyucu bir yaşam alışkanlığı olarak görülür.
Buna karşın Orman Terapisi tamamen klinik ve yapılandırılmış bir süreçtir. Alanında yetkili uzman orman terapistleri tarafından yönetilir; doğrudan kalp-damar, solunum, ortopedik, nörolojik veya psikosomatik rahatsızlıkları olan hastaların tıbbi tedavi süreçlerine entegre edilir. Forest Therapy Hub gibi küresel otoritelerin de belirttiği gibi bu terapinin nihai amacı; doğayla olan bağı, kişiler arası ilişkileri ve toplumsal uyumu güçlendirerek ruhsal ve fiziksel sağlığı en üst seviyeye çıkarmaktır. Portekiz’in bu adımıyla birlikte, sağlık turizminin geleceğinin artık hastane duvarlarının ötesinde, kadim ormanların kalbinde şekilleneceği bir kez daha kanıtlanmış oldu.
Doğanın insan sağlığı üzerindeki etkisinin böyle bilimsel ve resmi bir şekilde kabul görmesi gerçekten umut verici. Bussaco gibi bir ormanın korunarak terapi amacıyla değerlendirilmesi, doğayla bağ kurmanın ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösteriyor.